dahil sa work ko sa manila international performing arts market 2019, ako iyong parang asst ng isang delegate na mula sa bangkok, thailand, si sasapin siriwanij, napabisita ako at napasama sa isang tour sa national museum noong sept 20, 2019.
we were about 20 sa group. marami ang foreigner (taga-thailand, taga-taiwan, taga-mongolia, taga-australia). medyo hindi engaging ang script ng tour guide na na-assign sa amin. kung ano ang mapasok namin na room, iyon na, papasok na kami. so, walang nabuong story tungkol sa ating mga filipino, tungkol sa ating bayan at tungkol sa ating mga kahayupan at kahalamanan. walang mas maayos na flow. mas conscious siya sa trivia (like ang whale shark daw ay pahalang ang buntot, ang dolphin ay patayo) kaysa sa narrative at halaga ng mga species at lugar sa buhay natin.
mayroon ding ilang sablay na salin like pygmy forest, ang kapandakan ng kabundukan. ang pygmy forest pala ay nagtatampok ng maliliit na puno, maliliit na hayop at iba pa. meaning maliit, hindi pandak. ang pandak kasi, napigilan ang growth, ganon. may nangyaring assault sa growth ng isang species. e ito, sadyang maliit lang ang mga halaman at hayop, so hindi dapat pagkapandak ang ginamit na term.
anyway, sa ganda ng lugar, nag-enjoy ako!
may isang room na puro insekto. may isang room na may kapiraso ng submarine. may isang room na puro pinatigas na hayop na matatagpuan sa gubat, gaya ng... daga! may isang room na naroon si lolong, ang higanteng buwaya. may isang room na may campsite, may manekin din ng researcher. ipinakita doon ang buhay ng mga researcher sa gubat. may isang room na kurtinang napo-projectan ng video ng waterfalls, complete with sound. may isang room na parang sinehan, doon ko napanood ang mga unesco world heritage sites na nasa pinas gaya ng tubbataha, palawan underground river at isang kagubatan sa ibabaw ng bundok, i forgot the name. may isang room din na may globo sa gitna at picture ng mayon. gandang ganda ako kasi ang laki ng larawan at ang perfect talaga ng bulkan na ito. bagay talaga ang salitang majestic para sa kanya. may isang room din na puro shells naman ang laman. may isang room na puro bato ang laman, sabi ng tour guide, marmol ang pinakamatandang bato sa national museum. natagpuan sa romblon, ito ay tinatayang 252 million years old na. omg! favorite ko rin ang room na ngipin ng nakangangang balyena ang sasalubong sa iyo. di namin ito napasok pero agad ko itong napiktyuran pagdaan namin.
isa sa mga nagustuhan kong item sa national museum (bukod sa matandang matandang matandang bato) ay isang matandang dahon. ito ay ixora longistipula merr.ayon sa papel na nakapaskil dito. ito ay natagpuan sa balinsasayao forest reserve sa abuyog, leyte noong july 1961 para sa philippine national herbarium.
nagustuhan ko rin of course ang pinakagitna ng museum, ang structure na tree of life. very modern. mamamangha ka talaga. maganda rin ang tatlong malaking larawan ng mga hayop na dito lang daw sa atin matatagpuan: tarsier, tamaraw at agila/banoy/eagle/haribon.
bisitahin ninyo, guise, ang national museum major in natural history. ito iyong nasa tabi ng playground sa luneta. free and open to public siya tuesdays to sundays. akyatin hanggang sa pinakamataas na floors para masulit ang pagpunta ninyo rito. may elevators naman for seniors and for those na may dalang stroller ng mga bata. magaganda ang cr, bago pa at may staff na naglilinis. iwasang magdala ng mga bag kasi ipinapaiwan ang mga ito sa baggage counter. kailangan din comfortable ang sapin sa paa dahil mega lakad sa buong museo ang gagawin ninyo.
enjoy!
Sunday, September 22, 2019
nick joaquin literary awards 2019
first time naming dumalo ni papa p sa nick joaquin literary awards na itinataguyod ng magasin na philippines graphic. ang magasin na ito ay pagmamay-ari ng cabangon family. ginanap ang awards noong sept 20, 2019 sa citystate tower hotel, ermita, manila. sa padre faura lang ito. first time ko rin sa hotel na iyon, though a few steps away lang ang bahay ng mga lolo't lola ko na chinese, at doon ako lumaki sa lugar na iyon. maganda pala sa loob. malaki ang venue sa 5th floor, mataas ang kisame.
ang saya ng gabi, di siya pormal na pormal. relaxed ang mga attendee na writers mostly from the metro, and karatig provinces (tulad namin, cavite!).
nandoon si national artist f sionil jose at ang wife niyang si mam tessie. they stayed hanggang sa halos matapos na ang awarding ceremony. napakalapit lang ng venue na ito sa kanilang solidaridad bookshop. mga 2 min. walk!
nanalong poet of the year si mark angeles, he was there to receive the award. umakyat din ng stage si mam jenny ortuoste to receive award for her fiction. inanunsiyo rin na ang njla ay mapupunta na ang pamumuno sa ust sa pamamagitan ng literature dept at creative writing center and literary studies dahil mayroon nang research grant ang cabangon family sa ust. cabangon family ang may ari ng Philippines graphic magazine.
ang mga nakasama namin that night ay sina kooky tuason, marty tengco, karl orit, dax cutab, lester abuel, rr cagalingan, na by the way nag-perform ng balagtasan tungkol sa kung sino ang dapat na masusunod sa bahay, ang babae o ang lalaki, sir roland tolentino, sonny villafania, mam susan lara, mag-asawang dean at nikki alfar, sir fidel rillo, sir john jack wigley, mam jing pantoja hidalgo, sir lito zulueta, sir eros atalia, sir joey delos reyes, sir carlomar daoana, cheska lauengco, sir marne kilates and wife mam grace, mam andrea pasion flores, sir jun cruz reyes, sir krip yuson, alma anonas-carpio, sir charlson ong, and of course, ang mag-asawang che sarigumba at chief joel pablo salud (ang dahilan kung bakit kami naimbitahan sa njla). nandoon din si chen sarigumba at si likha, ang baby nina che at chief na inaanak ko. (nakita ko rin si miguel syjuco na sobrang guwapo talaga sa personal, walang pores, my god. parang model ng pond's for men.)
maraming beer at iba pang inumin. may food din (si papa p lang ang kumain sa buffet dahil sitsirya (clover, cheese flavor!) ang tinira ko, guise, hello libreng junk food, hello), maayos ang registration, maraming staff doon. at noong uwian, may lootbag pa para sa lahat ng dumalo. ano ba itong mga ikinukuwento ko, puro logistics? kaloka. ang hirap ihiwalay ang utak-trabaho sa utak-bebang.
anyway, ang nakapagpasaya sa aming mga manunulat ay ang raffle hahaha. at nanalo ang marami sa writers na naroon. bakit? kasi nag-stay kami, chill lang ang party e, at marami pang inumin. masaya! so iyong iba na di siguro trip iyon, nag-uwian na. ang daming tinawag na wala na doon sa venue na iyon hahaha kaya nabigyan ng chance na matawag kaming mga naiwan. mabuhay!
so ito yung mga napanalunan ng mga utaw:
dean alfar,dax cutab at marty tengco -plantsa, tig iisa naman hahaha sabi ni marty wala bang kabayo?
charlson ong-egg beater! tawang tawa kami. si sir charlson naman, inilagay agad sa ilalim ng kilikili niya ang kahon ng premyo niya
mam susan lara-lalagyan ng inumin
sir fidel rillo-overnight stay for 2 sa tagaytay
mam jing hidalgo-overnight stay for 2 sa isang hotel yata sa qc
ako at mark angeles-tig 5k worth ng gc sa sheraton hotel wohooo maide-date ko na si papa p sa hotel, di na sa motel
ang saya ng gabi, di siya pormal na pormal. relaxed ang mga attendee na writers mostly from the metro, and karatig provinces (tulad namin, cavite!).
nandoon si national artist f sionil jose at ang wife niyang si mam tessie. they stayed hanggang sa halos matapos na ang awarding ceremony. napakalapit lang ng venue na ito sa kanilang solidaridad bookshop. mga 2 min. walk!
nanalong poet of the year si mark angeles, he was there to receive the award. umakyat din ng stage si mam jenny ortuoste to receive award for her fiction. inanunsiyo rin na ang njla ay mapupunta na ang pamumuno sa ust sa pamamagitan ng literature dept at creative writing center and literary studies dahil mayroon nang research grant ang cabangon family sa ust. cabangon family ang may ari ng Philippines graphic magazine.
ang mga nakasama namin that night ay sina kooky tuason, marty tengco, karl orit, dax cutab, lester abuel, rr cagalingan, na by the way nag-perform ng balagtasan tungkol sa kung sino ang dapat na masusunod sa bahay, ang babae o ang lalaki, sir roland tolentino, sonny villafania, mam susan lara, mag-asawang dean at nikki alfar, sir fidel rillo, sir john jack wigley, mam jing pantoja hidalgo, sir lito zulueta, sir eros atalia, sir joey delos reyes, sir carlomar daoana, cheska lauengco, sir marne kilates and wife mam grace, mam andrea pasion flores, sir jun cruz reyes, sir krip yuson, alma anonas-carpio, sir charlson ong, and of course, ang mag-asawang che sarigumba at chief joel pablo salud (ang dahilan kung bakit kami naimbitahan sa njla). nandoon din si chen sarigumba at si likha, ang baby nina che at chief na inaanak ko. (nakita ko rin si miguel syjuco na sobrang guwapo talaga sa personal, walang pores, my god. parang model ng pond's for men.)
maraming beer at iba pang inumin. may food din (si papa p lang ang kumain sa buffet dahil sitsirya (clover, cheese flavor!) ang tinira ko, guise, hello libreng junk food, hello), maayos ang registration, maraming staff doon. at noong uwian, may lootbag pa para sa lahat ng dumalo. ano ba itong mga ikinukuwento ko, puro logistics? kaloka. ang hirap ihiwalay ang utak-trabaho sa utak-bebang.
anyway, ang nakapagpasaya sa aming mga manunulat ay ang raffle hahaha. at nanalo ang marami sa writers na naroon. bakit? kasi nag-stay kami, chill lang ang party e, at marami pang inumin. masaya! so iyong iba na di siguro trip iyon, nag-uwian na. ang daming tinawag na wala na doon sa venue na iyon hahaha kaya nabigyan ng chance na matawag kaming mga naiwan. mabuhay!
so ito yung mga napanalunan ng mga utaw:
dean alfar,dax cutab at marty tengco -plantsa, tig iisa naman hahaha sabi ni marty wala bang kabayo?
charlson ong-egg beater! tawang tawa kami. si sir charlson naman, inilagay agad sa ilalim ng kilikili niya ang kahon ng premyo niya
mam susan lara-lalagyan ng inumin
sir fidel rillo-overnight stay for 2 sa tagaytay
mam jing hidalgo-overnight stay for 2 sa isang hotel yata sa qc
ako at mark angeles-tig 5k worth ng gc sa sheraton hotel wohooo maide-date ko na si papa p sa hotel, di na sa motel
Thursday, September 19, 2019
rebyu para sa librong biyak
rebyu ni rita de la cruz
Naniniwala akong makukumpleto ko ang 36-book challenge ko ngayong taon. Ano ba naman yung 3 libro sa isang buwan? May kaibigan ako na nag 100-book challenge (8-9books/mo). Susme maning-mani. Kaya nga challenge! 😅 Sa mga panahong ito nakapagbabasa lang ako sa gabi o kaya kapag nakatambay sa coffeeshop. Isang order ng machiatto para 2-4 na oras na pagbabasa. Sulit na! Di na lugi sa akin ang Starbucks nito. 😆 Kahapon, natapos ko ang 3 librong ito.
"Biyak" (Montanano and Siy) - Binasa ko 'to kase sobrang sikat ng illustrator ng librong 'to. Batikan sa larangan ng literatura. Ang dami na niyang nalathalang libro pero first time niyang maglabas ng book illustration. Isang rebelesyon para sa akin na magaling ka palang gumuhit Bebang! Fan mo na talaga ako noon pa. Buti talaga ikaw ang nag-edit ng tesis ko sa gradskul. Isang karangalan! Ang ganda ng play of words sa kuwento. Coming of age story ng isang batang babae. Gusto ko ang humor. Mabilis at magaan basahin.
"Niyebe ng Kilimanjaro at Iba Pang Mga Kuwento" (Hemingway) - Ang totoo ay nanibago ako noong binbasa ko ito. Nabasa ko na yung ibang kuwento ni Hemingway pero sa Ingles. May mga pagkakataon na bumabalik-balik ako sa mga pangungusap upang arukin ang kahulugan. Gaya na lamang ng salitang "sagimuymoy". Hanggang ngayon di ko alam ang saling salita nito sa Ingles. Sobrang lalim. Pinakapaborito ko sa koleksiyon ang "Sa Dakong Maliwanag, Dalisay" (A Clean, Well-Lighted Place"). Ito ay tungkol sa isang matanda na laging inaabot ng gabi sa isang cafe. Ang ganda ng tema ng existentialism sa kuwento. Salamat Jing sa librong ito. Medyo dumugo ang ilong ko pero ang dami kong natutunang bagong salita.
"In The Pond" (Ha Jin) - pinaka na-enjoy ko ang librong ito. Isa si Ha Jin sa pinaka paborito kong manunulat sa kasalukuyan (bukod kina Murakami at Follett). Ang gaan niyang magcompose ng kuwento kahit na mabigat ang tema. Para lang siyang naghahabi ng mga salita na naging isang napakagaling na naratibo. Ito yung libro na nahirapan akong bitawan kase sobrang ganda talaga. Hindi ko naramdaman ang pagdaloy ng oras. Madaling araw na pala.
Naniniwala akong makukumpleto ko ang 36-book challenge ko ngayong taon. Ano ba naman yung 3 libro sa isang buwan? May kaibigan ako na nag 100-book challenge (8-9books/mo). Susme maning-mani. Kaya nga challenge! 😅 Sa mga panahong ito nakapagbabasa lang ako sa gabi o kaya kapag nakatambay sa coffeeshop. Isang order ng machiatto para 2-4 na oras na pagbabasa. Sulit na! Di na lugi sa akin ang Starbucks nito. 😆 Kahapon, natapos ko ang 3 librong ito.
"Biyak" (Montanano and Siy) - Binasa ko 'to kase sobrang sikat ng illustrator ng librong 'to. Batikan sa larangan ng literatura. Ang dami na niyang nalathalang libro pero first time niyang maglabas ng book illustration. Isang rebelesyon para sa akin na magaling ka palang gumuhit Bebang! Fan mo na talaga ako noon pa. Buti talaga ikaw ang nag-edit ng tesis ko sa gradskul. Isang karangalan! Ang ganda ng play of words sa kuwento. Coming of age story ng isang batang babae. Gusto ko ang humor. Mabilis at magaan basahin.
"Niyebe ng Kilimanjaro at Iba Pang Mga Kuwento" (Hemingway) - Ang totoo ay nanibago ako noong binbasa ko ito. Nabasa ko na yung ibang kuwento ni Hemingway pero sa Ingles. May mga pagkakataon na bumabalik-balik ako sa mga pangungusap upang arukin ang kahulugan. Gaya na lamang ng salitang "sagimuymoy". Hanggang ngayon di ko alam ang saling salita nito sa Ingles. Sobrang lalim. Pinakapaborito ko sa koleksiyon ang "Sa Dakong Maliwanag, Dalisay" (A Clean, Well-Lighted Place"). Ito ay tungkol sa isang matanda na laging inaabot ng gabi sa isang cafe. Ang ganda ng tema ng existentialism sa kuwento. Salamat Jing sa librong ito. Medyo dumugo ang ilong ko pero ang dami kong natutunang bagong salita.
"In The Pond" (Ha Jin) - pinaka na-enjoy ko ang librong ito. Isa si Ha Jin sa pinaka paborito kong manunulat sa kasalukuyan (bukod kina Murakami at Follett). Ang gaan niyang magcompose ng kuwento kahit na mabigat ang tema. Para lang siyang naghahabi ng mga salita na naging isang napakagaling na naratibo. Ito yung libro na nahirapan akong bitawan kase sobrang ganda talaga. Hindi ko naramdaman ang pagdaloy ng oras. Madaling araw na pala.
update sa vibal
mula sa vibal, natanggap ko na ang sales/royalty report ng marne marino! ready na rin daw ang check for deposit. winner!
kumusta kayo, nakatanggap na rin ba kayo ng sales/royalty report?
magsabi ang hindi pa nakakatanggap at may tutulong sa atin na taga-vibal!
kumusta kayo, nakatanggap na rin ba kayo ng sales/royalty report?
magsabi ang hindi pa nakakatanggap at may tutulong sa atin na taga-vibal!
friends are blessings in the sky haha
in the past few weeks, god has been sending me my friends here at the south. probably to cheer me up!
unang dumating, si joshel. we had a great afternoon at the paseo palisoc. ang dami naming napagkuwentuhan. catching up nang bongga.
next na dumating ay si maru. sa mibf naman. dami din naming napagkuwentuhan over pizza and pasta sa island pizza sa moa. kasabay din namin siyang umuwi.
next were jofti and claire. na talaga namang mga kasama ko noon pa sa writing community.
it is nice to talk to friends when you are down, ano?
salamat po, universe. will always treasure your response in times like this.
unang dumating, si joshel. we had a great afternoon at the paseo palisoc. ang dami naming napagkuwentuhan. catching up nang bongga.
next na dumating ay si maru. sa mibf naman. dami din naming napagkuwentuhan over pizza and pasta sa island pizza sa moa. kasabay din namin siyang umuwi.
next were jofti and claire. na talaga namang mga kasama ko noon pa sa writing community.
it is nice to talk to friends when you are down, ano?
salamat po, universe. will always treasure your response in times like this.
Monday, September 16, 2019
solb!
noong sabado, nagkita kami ng isang kaibigan na manunulat, na isang children's book author din. pagkakita niya sa akin sa visprint booth, kinumusta niya ako, mabilisan lang. dahil papunta siya sa isa pang children's books publisher at ako ay nasa gitna ng book signing.
sabi niya, bebang, salamat nga pala sa iyo, nakasingil ako sa vibal mula nang mag-post ka about them.
lumuwang pang lalo ang ngiti ko that day!
once again, thank you, point person ng vibal! kahit di ka nagre-reply sa aking mga email, at least you are doing something para sa mga issue na idinulog ko sa iyo na kasama sa dalawang listahan na ifinorward ko sa iyo noon.
let me cross that out in the two lists!
sabi niya, bebang, salamat nga pala sa iyo, nakasingil ako sa vibal mula nang mag-post ka about them.
lumuwang pang lalo ang ngiti ko that day!
once again, thank you, point person ng vibal! kahit di ka nagre-reply sa aking mga email, at least you are doing something para sa mga issue na idinulog ko sa iyo na kasama sa dalawang listahan na ifinorward ko sa iyo noon.
let me cross that out in the two lists!
Hi, Mr. Chris Datol ng Vibal
Hi, Mr. Chris Datol ng Vibal.
Bakit naman ako makikipag-usap sa iyo? I have tried it before. Hindi ka nag-reply when I asked about report sa royalties. I sent an email again, wala pa ring reply. Wala ring nangyari. Gusto mo bang ipadala ko uli sa iyo ang mga email ko na di mo nireply-an ever? Hinayaan ko na nga lang, tutal ay isang libro lang naman ito, Marne Marino. But this year, when I started learning na hindi lang pala ako ang ginaganyan mo at ng Vibal, nag-post ako sa FB, and complaints came pouring in. I sent the first list to Kristine Mandigma. Aba, may nangyari. Nabayaran ang mga dapat n'yong bayaran at ilang taon nang naniningil sa inyo pero di ninyo noon pinapansin. Nasagot ang tanong ng mga nagtatanong. Ngayon, gusto mong palabasin na pilit kang nakikipag-ugnayan sa akin at ako itong hindi tumutugon? Simply because it was tried and tested, kapag ikaw ang kausap,walang nangyayari. Ever since pumutok itong mga problema ninyo sa social media with creatives, I have sent emails to Kristine Mandigma. You should talk to her. Ask for what I told her as my reply to your queries. Or should I say, baka gusto ninyong mag-usap-usap muna bilang isang buong kumpanya nang mas maayos kayo pagharap ninyo sa mga manunulat, editor at mga illustrator ninyo?
Sagot ko iyan sa dalawang comment ni Chris Datol ng Vibal sa aking FB memory post na may kinalaman sa Vibal. He was telling me, nagpadala raw siya ng PM at several requests for a meeting. Nagpadala rin daw siya sa akin ng mga dokumento for my review. At sana raw ay mag-meet kami para ma-address ang aking concerns.
Sa mga kaibigan ko sa panulat at industriya ng libro, makikipag-usap ka ba sa empleyado ng kumpanya na hindi ka nire-reply-an noon at wala namang nagawa regarding your issues o doon ka sa "kanang-kamay" ng may ari ng kumpanya at gumagawa ng hakbang para sa ating mga hinaing?
once again, thank you, kristine mandigma ng vibal. i really appreciate what you are doing for the creatives na nasa listahan na ipinadala ko sa iyo.
Bakit naman ako makikipag-usap sa iyo? I have tried it before. Hindi ka nag-reply when I asked about report sa royalties. I sent an email again, wala pa ring reply. Wala ring nangyari. Gusto mo bang ipadala ko uli sa iyo ang mga email ko na di mo nireply-an ever? Hinayaan ko na nga lang, tutal ay isang libro lang naman ito, Marne Marino. But this year, when I started learning na hindi lang pala ako ang ginaganyan mo at ng Vibal, nag-post ako sa FB, and complaints came pouring in. I sent the first list to Kristine Mandigma. Aba, may nangyari. Nabayaran ang mga dapat n'yong bayaran at ilang taon nang naniningil sa inyo pero di ninyo noon pinapansin. Nasagot ang tanong ng mga nagtatanong. Ngayon, gusto mong palabasin na pilit kang nakikipag-ugnayan sa akin at ako itong hindi tumutugon? Simply because it was tried and tested, kapag ikaw ang kausap,walang nangyayari. Ever since pumutok itong mga problema ninyo sa social media with creatives, I have sent emails to Kristine Mandigma. You should talk to her. Ask for what I told her as my reply to your queries. Or should I say, baka gusto ninyong mag-usap-usap muna bilang isang buong kumpanya nang mas maayos kayo pagharap ninyo sa mga manunulat, editor at mga illustrator ninyo?
Sagot ko iyan sa dalawang comment ni Chris Datol ng Vibal sa aking FB memory post na may kinalaman sa Vibal. He was telling me, nagpadala raw siya ng PM at several requests for a meeting. Nagpadala rin daw siya sa akin ng mga dokumento for my review. At sana raw ay mag-meet kami para ma-address ang aking concerns.
Sa mga kaibigan ko sa panulat at industriya ng libro, makikipag-usap ka ba sa empleyado ng kumpanya na hindi ka nire-reply-an noon at wala namang nagawa regarding your issues o doon ka sa "kanang-kamay" ng may ari ng kumpanya at gumagawa ng hakbang para sa ating mga hinaing?
once again, thank you, kristine mandigma ng vibal. i really appreciate what you are doing for the creatives na nasa listahan na ipinadala ko sa iyo.
Subscribe to:
Posts (Atom)